X
تبلیغات
منصور چهرازی - مجلس موسسان در ایران

منصور چهرازی

تاریخ ایران و جهان و اسلام

مجلس مؤسسان

 

 

مجلس مؤسسان

 

 

 

مجلسي كه قدرت طرح ريزي يا تغيير دادن قانون اساسي را دارد. منشأ اين اصطلاح از انقلاب فرانسه است، مجلس ملي، كه در 17 ژوئن 1789 اعلام شد، در 9 ژوئيه 1789 عنوان مجلس ملي مؤسس يافت.

در تاريخ مشروطيت ايران، چند مجلس مؤسسان منعقد شده است. بعضي اولين مجلس شوراي ملي (18 شعبان 1324 ه.ق./ 23 جمادي الاول 1326 ه.ق.) را، از آن جهت كه قانون اساسي ايران و متمم آن را در دوره وضع شد، مجلس مؤسس شمرده اند. در 9 آيان 1304 ه.ش.، ماده ي واحده اي از مجلس شوراي ملي گذشت كه به موجب آن انقراض سلطنت قاجاريه و خلع احمد شاه از سلطنت و تشكيل مجلس مؤسسان براي اصلاح اصول مربوط به سلطنت تصويب شد. به زودي انتخابات مجلس مؤسسان در سراسر كشور آغاز شد و در تاريخ 15 آذر 1304 ه.ش. اين مجلس در تهران (در محل تكيه ي دولت) شروع به كار كرد و 6 روز بعد با تصويب ماده ي واحده اصول 46 و 37 و 38 متمم قانون اساسي تغيير يافت و مواد جديدي به جاي آن مقرر شد.

با آن كه تشكيل مجلس سنا در قانون اساسي پيش بيني شده بود، نمايندگان مجلس شوراي ملي عموماً، براي آن كه اختيارات بيشتري داشته باشند، مانع تشكيل اين مجلس مي شدند و همين امر اختلافاتي را ميان قوه ي مقننه و قوه ي مجريه فراهم آورده بود. در سال 1327 ه.ش. دولت وقت طراحي را از تصويب مجلس شوراي ملي گذراند، و بنابر آن فرماني براي تشكيل يك مجلس مؤسسان، به منظور تجديد نظر در اصل 48 قانون اساسي، صار شد، در اين دومين مجلس مؤسسان در تاريخ 18 ارديبهشت 1328 ه.ش. ماده اي به نام «اصل الحاقي» به تصويب رسيد.

در ارديبهشت 1336 ه.ش. «مجلس واحد» مركب از اعضاي دو مجلس شوراي ملي و سنا (به نام كنگره) دعوت شدند و اين كنگره در اصول چهارم و پنجم و ششم و هفتم قانون اساسي و اصول ديگري كه در مجلس مؤسسان دوم (ارديبهشت 1328 ه.ش.) تصريح شده بود، تجديد نظر كرد.

در 18 شهريور 1346 ه.ش. نيز مجلس مؤسساني تشكيل شد كه اصل 38 و 41 متمم قانون اساسي را اصلاح كرد.

ص 2662


+ نوشته شده در  پنجشنبه پانزدهم آذر 1386ساعت 6:46  توسط منصور چهرازی  |